Thị trường hàng không thế giới năm 2017: Bất định, khó lường

Giá dầu tăng, máy bay thừa và lợi nhuận thấp, những dự báo kém vui vừa được Trung tâm nghiên cứu hàng không uy tín hàng đầu Thế giới (CAPA) đưa ra khi đánh giá về thị trường hàng không thế giới năm 2017.

Nhiều hệ luỵ sau một năm tăng nóng

Theo CAPA, năm 2017 tiềm ẩn nhiều sự bất định dẫn tới khó khăn cho tăng trưởng kinh tế, hoạt động kinh doanh và chi tiêu cá nhân.

Một yếu tố quan trọng đang diễn biến theo chiều hướng xấu chính là giá xăng dầu. Thách thức này càng lớn trong bối cảnh ngành hàng không vừa trải qua một năm đỉnh cao về lợi nhuận. Trên thực tế, việc xăng giá duy trì ở mức thấp trong năm 2016 làm chi phí sản xuất giảm mạnh, mang lại lợi nhuận cho các hãng hàng không. Tuy nhiên, điều này cũng khiến các hãng hàng không lơ là kỷ luật cũng như những chính sách kiểm soát chi phí hay tiết kiệm hà khắc trước đây. Bên cạnh đó, chi phí giảm làm giá vé giảm trên toàn hệ thống từ đó thu hút khách hàng nhiều hơn với tổng ghế suất trên 80%. Các hãng hàng không do đó không còn nhiều cơ hội để kích cầu thêm nữa và ít nhiều đổ tiền đầu tư mua máy bay mới để đáp ứng nguồn cung.

Và sang năm 2017, khi giá xăng dầu đảo chiều tăng mạnh, nhiều hệ luỵ ồ ạt xuất hiện. Chi phí sản xuất tăng cao trong khi giá vé không dễ tăng trở lại nếu muốn duy trì lượng khách tương đương hoặc cao hơn năm 2016. Trong trường hợp các hãng hàng không chấp nhận giảm lượng khách để tăng giá vé, họ sẽ phải đối mặt với tình trạng thừa máy bay sau một năm ồ ạt mua sắm.

Không chỉ vậy, nguồn lợi nhuận lớn của các hãng hàng không trong năm 2016 từ việc cho thuê máy bay được dự đoán sẽ giảm mạnh khi nhu cầu tăng trưởng chậm lại.

Chấp nhận thách thức và vượt khó thế nào?

Trong khi một số chuyên gia lạc quan dự báo về một năm theo đà tăng trưởng của ngành hàng không, CAPA lại cho rằng các hãng hàng không cần tỉnh táo đánh giá và chấp nhận thách thức. Trên thực tế, những yếu tố bất định của năm 2017 ở một góc độ lại là cơ hội để các hãng hàng không nhìn lại chính mình, cùng hợp tác tiến hóa với nhiều định thức mới để cùng tồn tại và phát triển.

CAPA dự báo sau năm đỉnh cao của mọi đỉnh cao về lợi nhuận ngành hàng không Thế giới, tỷ suất lợi nhuận của ngành hàng không toàn cầu sẽ giảm dần trong 2 năm 2017 và 2018. Cụ thể, tỷ suất lợi nhuận dự kiến của năm 2017 sẽ là 7,4% giảm gần 1% so với mức 8,3% của năm 2016 và con số này sẽ còn giảm tiếp xuống mức 6,6% trong năm 2018. Trong khi đó, mức tăng trưởng đội bay sẽ thay đổi từ mức 3,9% năm 2016 lên 4,1% năm 2017 và 4,7% năm 2018.

Để đối phó với 2 yếu tố gây khó cho thị trường là giá xăng dầu tăng và dư thừa máy bay, các hãng hàng không cần “thắt lưng buộc bụng” tối ưu chi phí sản xuất đồng thời có biện pháp xử lý linh hoạt với những đơn hàng mua máy bay có nguy cơ dư thừa trong thời gian tới.

Kết quả khai thác phục vụ 2 tháng đầu năm 2017 với trọng điểm phục vụ Cao điểm Tết Đinh Dậu của Vietnam Airlines và các công ty thành viên Jestar Pacific Airlines và Công ty bay dịch vụ VASCO tiến bộ vượt bậc với chỉ số đúng giờ 88%, tăng gần 10 điểm % so với năm trước trong bối cảnh hạ tầng quá tải, đặc biệt tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Tổng số khách vận chuyển vẫn tăng trưởng nhanh khoảng 20%, nhưng đã chững hẳn lại so với kỷ lục 34% cùng kỳ 2016.  Trong bối cảnh đó, VNA và VNA Group đẩy mạnh khai thác các tuyến trọng yếu Hà Nội – Tp HCM – Đà Nẵng với thị phần áp đảo 64% – 67% và duy trì thị phần toàn mạng nội địa 61%.  Trong khi phần lớn các đầu vào chi phí khá ổn định, giá dầu tăng vọt so với 2 tháng đầu năm 2016 làm chi phí tăng khoảng 300 tỉ đồng ảnh hưởng khá lớn tới lợi nhuận khai thác.  VNA và VNA Group đang khẩn trương nghiên cứu các giải pháp đối phó với tình hình, trong đó trọng tâm là hợp tác với các hang hàng không trong liên minh toàn cầu Skyteam nâng cao hiệu quả thị trường quốc tế nối mạng nội địa Việt nam.

Với việc khai thác đội máy bay thân rộng, trong 2 tháng đầu năm 2017 VNA quyết liệt giành thị phần vận tải hàng hóa nội địa tới 90% và mở rộng khai thác hàng xuất khẩu góp phần tạo điều kiện hàng nông sản đi Châu Âu, Nhật Bản.