Cuộc chiến giá rẻ của hàng không: Quyết liệt chia lại bầu trời

Trong cuộc chiến giá rẻ giữa các hãng hàng không, Vietnam Airlines được đánh giá là thận trọng còn Vietjet Air vẫn tiếp tục tăng tốc. Dù báo cáo lợi nhuận tăng đột biến trong năm qua nhưng thị phần của Vietnam Airlines vẫn tiếp tục sụt giảm trong sự cạnh tranh khốc liệt với Vietjet Air. Hãng trẻ vượt mặt “anh lớn” Báo cáo tài chính của tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines: HVN) vừa công bố cho thấy, hãng hàng không này có quý IV thành công nhất từ trước tới nay.

Theo đó, khoản lợi nhuận trước thuế đạt 526 tỷ đồng, 313 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ, vượt trội so với khoản lỗ 345 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái. Tuy doanh số có mức tăng đến 26,8%, tức 21.306 tỷ đồng nhưng lãi gộp của HVN lại giảm sút 22% so với cùng kỳ năm trước, xuống mức 1.289 tỷ đồng. Điều này cho thấy nguồn thu chính từ hoạt động kinh doanh hàng không, vận tải của hãng suy giảm, có thể do chi phí nhiên liệu vốn chiếm xấp xỉ 30% giá thành có nhiều biến động trong năm qua. Trong khi đó, chi phí quản lý được Vietnam Airlines tiết giảm 7,2% xuống còn 701 tỷ đồng, chi phí bán hàng tăng lên 1.204 tỷ đồng, tăng 15,7%.

Đối trọng với “anh cả” Vietnam Airlines, hãng hàng không Vietjet cũng công bố mức lãi ròng hơn 4.500 tỷ đồng trong năm vừa qua. Vượt kế hoạch lợi nhuận cả năm, Vietjet đã nâng tỉ lệ chi trả cổ tức năm 2017 từ 50% lên 60%. Cụ thể, tổng doanh thu thuần năm 2017 đạt gần 42.258 tỷ đồng, tăng 53,7% so với năm 2016 và vượt 0,6% kế hoạch năm. Lợi nhuận trước thuế đạt gần 4.755 tỷ đồng, tăng 75,9% so với năm 2016 và vượt 26% kế hoạch. Lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ là 4.527 tỷ đồng, tương ứng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) là 10.065 đồng.

Theo đánh giá, Vietnam Airlines và Vietjet Air không chỉ cạnh tranh gay gắt trên bầu trời, mà còn so kè quyết liệt trên thị trường chứng khoán khi cả hai đều đưa cổ phiếu niêm yết rộng rãi ra công chúng trong thời gian chỉ cách nhau 2 tháng. Như vậy, chỉ khoảng 6 năm hoạt động kể từ tháng 12/2011, hãng hàng không non trẻ Vietjet Air đã soán ngôi đàn anh để trở thành đơn vị hàng không lớn của Việt Nam xét về giá trị doanh nghiệp. Đắt xắt ra miếng Theo các chuyên gia hàng không, thị trường đang chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt giữa mô hình truyền thống và hàng không giá rẻ. Lợi thế sẽ nghiêng về bên nào quản lý chi phí hiệu quả, tiết kiệm với bộ máy tinh gọn.

Chính vì thế, Vietnam Airlines bắt đầu đổ vốn vào hãng hàng không Jetstar Pacific Airlines nhằm chiếm lại phân khúc giá bình dân mà đối thủ đã dẫn trước. “Vietnam Airlines hướng đến khách hàng phân khúc cao với mô hình hàng không truyền thống dịch vụ đầy đủ, đẳng cấp. Còn Jetstar sẽ hướng tới nhóm khách hàng bình dân hơn, cạnh tranh trực tiếp với các hãng hàng không giá rẻ”, đại diện Vietnam Airlines cho biết. Một thực tế cần thẳng thắn nhìn nhận, với vị thế hãng hàng không quốc gia, Vietnam Airlines luôn nỗ lực tăng chỉ số đúng giờ (OTP) ở mức cao nhất. Theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ về kết quả kiểm tra tháng 8/2017, Vietnam Airlines là hãng hàng không tại Việt Nam có chỉ số đúng giờ cao nhất. Vietnam Airlines đã và đang chinh phục thành công những đỉnh cao về chỉ số OTP của thế giới, khi chỉ số trung bình của hầu hết các hãng hàng không lớn 4-5 sao trên thế giới chỉ đạt 88-90%.